Browsing by Author "Kademli, Cansel"

Now showing 1 - 1 of 1

Çocuk Tiyatrosunda Çocuğun Deneyimini ve Özneliğini Merkeze Almak
(2025) Kademli, Cansel; Hemiş, Özlem
Bu çalışma, çocuk tiyatrosunda çocuğun estetik deneyimi ve özneliğini merkeze alan bir tiyatro anlayışı için çocukların tiyatro sürecine katılım yöntemlerini araştırmaktadır. Modern çocukluk teorisi, çocukların özgürleşmesi konusunda sorgulamaya açık bir söylem üretmiştir. Oysa pek çok teorisyen çocukların modern dünyayla beraber farklı baskı mekanizmalarıyla karşı karşıya geldiğini savunmaktadır. Çocuğun olduğu pek çok alanda özneliği gözetilmemekte ve çocuğun karar verme yetisinin olmadığı varsayılarak 'onun adına' karar verilmektedir. Bununla birlikte çocuklar, kapitalist ekonomik sistem içerisinde üretim sürecine katılmasa da bir tüketici profili olarak ele alınmaktadır. Üretim süreçlerine ilişkin bilgiden yoksun bırakılan çocuk sadece kendisine pazarlanan dünyayla karşı karşıya kalmaktadır. Bu bağlamda, çocuk tiyatrosu da çocukluğa ilişkin bakış açılarından etkilenmektedir. Yalnızca ekonomik çıkar için yapılan üretimlerde çocuğun deneyimi gözetilmemekte, ortaya çıkan temsiller yalnızca vakit geçirtmeye odaklı olmaktadır. Dahası, yetişkin merkezli bir bakış açısıyla çocuk, olgunlaşmaya ihtiyaç duyan eksik bir özne olarak görülmekte ve çocuk tiyatrosunun temel işlevi eğiticilik üzerinden tanımlanarak didaktik üsluplar ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda tez, yetişkin merkezli tasarlanmış bir çocuk tiyatrosu anlayışının önüne geçilebilmesi için çocuğun üretim süreçlerine katılım yöntemlerini drama, tiyatro pedagojisi, devised theatre (ortaklaşa yaratım tiyatrosu) disiplinleri üzerinden araştırmaktadır. Çocuk merkezli bir bakış açısını temel alan, İsveç'te faaliyet gösteren Unga Klara adlı ekibin üretim süreçleri, Tuma ve Lev, skrik, andas adlı oyunları ve bu oyunlar için üretilen pedagojik materyaller; bu disiplinlerle teması, çocuğun deneyimi ve özneliğini merkeze alış şekli üzerinden incelenmiştir. Bunun ardından bahsedilen yöntemlerle Türkiye'de oyunlarını tasarlamış olan ACT Project ekibinin geçirdiği süreç değerlendirilmiş ve Of Ah Oh adlı oyunu incelenmiştir. Bu bağlamda çalışma, çocuk tiyatrosunun öncesi, sırası ve sonrasıyla beraber sürecin odakta olduğu bir anlayışla şekillenmesinin, çocuk tiyatrosunda çocuğun estetik deneyiminin ve özneliğinin merkeze alındığı bir tiyatro anlayışının oluşabilmesi için olanaklar sağladığını savunmaktadır.