Spatial Segregation in the Neighborhood: The Residence Neighboring the Squatter House

Abstract

This study examines the effects of the urban transformation process in the Paşa Neighborhood located in Feriköy, Istanbul, through the documentary Hey Neighbour! which focuses on the coexistence of squatter houses and high-end residences. Directed by Bingöl Elmas, the documentary delves into the tensions created by the rapid urban transformation that gained momentum in Istanbul after the 2000s, affecting the economic and social structure of the region. Considering the implementation methods and the settlement dynamics brought about by neoliberal urban policies, urban transformation activities encompass not only a physical renewal of buildings but also profound changes at economic, social, political, and cultural levels. Taking a critical stance toward urban transformation activities, the documentary draws attention to the spatial and class gap that emerges when a squatter house and a multi-story residence are situated side by side in the same neighborhood. It addresses themes of gentrification, spatial segregation, and displacement through glimpses of the daily lives of neighborhood residents from different income groups. In this article, the contradictions and class polarizations arising from urban transformation activities are examined through a media product, and an interdisciplinary discussion is conducted regarding the possibilities and limitations of the representational field, provided by the documentary for social science research. This research critically questions the dynamics brought about by urban transformation and the new forms of settlement, offering alternatives to classical sociological methods by addressing structural issues and their manifestations in everyday life through visual representation. It seeks comprehensive answers to questions about what kind of home, neighborhood, and city are demanded through the narrative in the documentary.Bu çalışma, İstanbul’un Feriköy semtinde yer alan Paşa Mahallesi’ndeki kentsel dönüşüm sürecinin etkilerini gecekondu evle rezidansın komşuluğu üzerinden işleyen Komşu Komşu! Huuu! belgeselini inceler. Yönetmenliğini Bingöl Elmas’ın yaptığı belgesel, İstanbul’da 2000’ler sonrası hız kazanan kentsel dönüşümün, bölgenin ekonomik ve toplumsal yapısında yarattığı gerilime odaklanır. Neoliberal kent politikalarının merkezine yerleşen kentsel dönüşüm faaliyetleri, uygulanma biçimleri ve ortaya çıkardığı yerleşim dinamikleri göz önüne alındığında, sadece binaların fizikî yapısında meydana gelen bir yenilenme değil, ekonomik, sosyal, politik ve kültürel düzeylere sirayet eden köklü değişimleri içerir. Kentsel dönüşüm faaliyetlerine karşı eleştirel bir yaklaşıma sahip olan belgesel, aynı mahallede gecekonduyla çok katlı bir rezidansın yan yana konumlanmasıyla ortaya çıkan mekânsal ve sınıfsal yarığa dikkat çeker. Mutenalaşma, mekânsal ayrışma, yerinden edilme temalarını farklı gelir grubundan mahallelinin gündelik hayatlarından kesitlerle ele alır. Yazıda, kentsel dönüşüm faaliyetleri ile ortaya çıkan zıtlıklar ve sınıfsal kutuplaşmalar bir medya ürünü üzerinden incelenirken belgeselin sosyal bilim araştırmaları açısından sunduğu temsilî sahanın olanak ve sınırlarına yönelik disiplinlerarası bir tartışma yürütülür. Kentsel dönüşümün ve yeni yerleşim biçimlerinin ortaya çıkardığı dinamikleri eleştirel bir sorgulamaya tutan bu araştırma, yapısal sorunları ve bu sorunların gündelik hayattaki görünümlerini görsel temsil üzerinden ele alışıyla klasik sosyolojik metotlara alternatifler sunar. Belgesel aracılığıyla nasıl bir ev, nasıl bir mahalle ve nasıl bir kent talep edildiği sorularına kapsayıcı yanıtlar aranır.