Kırsal Dönüşüm ve Duyguların Dolaşımı: Duygusal Ekonomiler Perspektifinden Hemşehri Derneklerine Bir Açıklama

Abstract

Kırdan kente göç, kişisel kimlikleri ve aidiyet duygusunu değiştiren toplumsal bir değişimdir. Hemşehri dernekleri, Türkiye'nin hızlı kentleşmesinin getirdiği toplumsal değişimin bir sonucudur. Bu dernekler literatürde sıkça kente uyum için birer 'tampon mekanizma' olarak çerçevelense de, bu tez, derneklerin güncel işlevinin kırsaldaki memleketlerini aktif olarak dönüştürmeye yönelik değiştiğini göstermektedir. Teze göre bu kırsal dönüşüm, yalnızca ekonomik veya yapısal dinamiklerle değil, öncelikli olarak hemşehri dernekleri tarafından sistematik olarak dolaşıma sokulan ve yönlendirilen kolektif duygularla ilerlemektedir. Bu nedenle, merkezi araştırma sorusu şudur: Hemşehri dernekleri, kentte biriktirilen sosyal ve kültürel sermayeyi köyle yeniden buluşturmak için duyguları nasıl kullanıyor ve bu süreç kırsal yerelliklerde nasıl yeni kalkınma tahayyülleri ve mekânsal yatırımlar üretiyor? Bu soruyu yanıtlamak için çalışma, Cennetpınarı Köyü Derneği ve İSPADER odaklanan nitel bir metodoloji kullanmaktadır. Veri toplamak amacıyla dernek yöneticileri ve üyeleriyle mülakatlar yapılmış, çeşitli etkinliklerde katılımcı gözlemi gerçekleştirilmiş ve dernekler tarafından yayımlanan belgeler analiz edilmiştir. Çalışmanın teorik çerçevesi, Sara Ahmed'in (2004) 'duygusal ekonomiler' (affective economies) kavramına dayanmaktadır. Bu çalışma, hemşehri derneklerinin kentte nasıl bir duygusal ve sosyal aidiyet alanı yarattığını ve bu alanın kırsal dönüşümde nasıl bir rol oynadığını anlamak için duygusal ekonomiler kavramını kullanacaktır. Hemşehri derneklerinin zamanla kentsel entegrasyon, kültürel kimliğin korunması ve sosyal sermaye üretimi gibi işlevler aracılığıyla sosyal ve duygusal sermaye biriktiren kurumlara dönüştüğü gözlemlenmektedir. Duygusal ekonomiler kavramını kır sosyolojisiyle birleştirerek, bu tez duyguların toplumsal olarak dönüştürücü bir güç olduğunu savunmaktadır. Kırsal dönüşümü salt ekonomik dinamiklerle açıklamanın yetersizliğini vurgulamaktadır.Migration from rural to urban areas is a social change that alters personal identities and a sense of belonging. Hometown associations result from the social change brought about by Turkey's rapid urbanization. Although these associations are frequently framed in the literature as 'buffer mechanisms' for urban integration, this thesis shows that their current function has changed to transform their rural hometowns actively. This rural transformation is driven not solely by economic or structural dynamics, but primarily by the collective emotions systematically circulated and directed by hometown associations. Therefore, the central research question is: How do hometown associations use emotions to reconnect the social and cultural capital accumulated in the city with the village, and how does this process generate new developmental imaginaries and spatial investments in rural localities? To answer this question, the study employs a qualitative methodology that focuses on the Cennetpınarı Village Association and the İSPADER. Association managers and members were interviewed, participants were observed at various events, and documents released by the associations were analyzed to gather data. The study's theoretical framework is based on Sara Ahmed's (2004) concept of 'affective economies'. This study will use the concept of affective economies to understand how hometown associations create a sphere of emotional and social belonging in the city and what role this sphere plays in rural transformation. It is observed that hometown associations have evolved over time into institutions that accumulate social and emotional capital through functions such as urban integration, preservation of cultural identity, and generation of social capital. By bridging the concept of affective economies with rural sociology, this thesis argues that emotions are a socially transformative power. It highlights the insufficiency of explaining rural transformation through purely economic dynamics.